{"id":3359,"date":"2018-08-05T09:34:16","date_gmt":"2018-08-05T07:34:16","guid":{"rendered":"http:\/\/tev-dem.com\/?p=3359"},"modified":"2018-08-05T09:34:16","modified_gmt":"2018-08-05T07:34:16","slug":"dengbeje-ermeni-bi-kilaman-diroka-komkujiya-ermeniyan-vedibeje","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/tev-dem.com\/?p=3359","title":{"rendered":"Dengb\u00eaj\u00ea ermen\u00ee bi kilaman d\u00eeroka Komkujiya Ermeniyan vedib\u00eaje"},"content":{"rendered":"<p>Dengeb\u00eaj\u00ea ermen Apr\u00eeham B\u00fbx\u00eesiyam ku malbata w\u00ee ji Komkujiya Ermaniyan xilas b\u00fb, 45 sal e erebeyan tem\u00eer dike \u00fb li dij\u00ee windakirina \u00e7anda ermeniyan dengb\u00eajiya xwe didom\u00eene.<\/p>\n<p>Gelek \u00e7\u00eerok\u00ean p\u00eakhatey\u00ean ermen\u00ee \u00fb suryaniy\u00ean rojavay\u00ea Kurdistan\u00ea hene. \u00ca\u015f, xemg\u00een\u00ee, h\u00ears \u00fb berxwedan\u2026 Yek ji wan \u00e7\u00eerok\u00ean bi\u00ea\u015f j\u00ee ya malbata B\u00fbx\u00eesiyam e. Di sala 1915\u2019an de Dewleta Osman\u00ee li dij\u00ee pekhat\u00eay\u00ean ermen\u00ee, suryan \u00fb \u00eazid\u00ee komkuj\u00ee p\u00eak an\u00een. Her wiha di nava komkujiy\u00ea de 1,2 milyon ermen\u00ee hatin qetilkirin. Ermen\u00ee, suryan\u00ee \u00fb \u00eazidiy\u00ean ku ji komkujiy\u00ea rizgar b\u00fbn, ko\u00e7ber\u00ee rojavay\u00ea Kurdistan\u00ea b\u00fbn. Malbata B\u00fbx\u00eesiyam sala 1918\u2019an ji bajar\u00ea \u00calih nav\u00e7eya Xerzan ya bakur\u00ea Kurdistan\u00ea ko\u00e7ber\u00ee bajar\u00ea Qami\u015flo y\u00ea rojavay\u00ea Kurdistan\u00ea b\u00fb.<\/p>\n<p>Apr\u00eeham B\u00fbx\u00eesiyam di sala 1966\u2019an de li ko\u00e7beriy\u00ea li bajar\u00ea Qami\u015flo ji dayik dibe. Komkujiya ku Dewleta Osman\u00ee li ser p\u00eakhateyan \u00e7\u00eakir ji \u00e7\u00eerok\u00ean parvekirina dayik \u00fb bav\u00ea xwe f\u00eam kir \u00fb heya niha li dij\u00ee neteweperestiy\u00ea \u00e7anda ermeniyan didom\u00eene.<\/p>\n<p><strong>D\u00fb xalt\u00eek \u00fb mam\u00ea Apr\u00eeham t\u00ean qetilkirin<\/strong><\/p>\n<p>Dewleta Osman\u00ee li ser ermeniyan bihara sala 1915\u2019an heta pay\u00eeza sala 1916\u2019an n\u00eejadkuj\u00ee p\u00eak an\u00ee. P\u00eakhatey\u00ean ermen\u00ee w\u00ea n\u00eejadkujiy\u00ea bi nav\u00ea \u201cMedz Yeghern\u201d (Komkujiya Mezin) p\u00eanas\u00ea dikin. Di nav w\u00ea n\u00eejadkujiy\u00ea de 2 xalt\u00eek \u00fb mam\u00ea Apr\u00eeham bi dest\u00ea Dewleta Osman\u00ee hatin qetilkirin. Her wiha Apr\u00eeham li ser qetilkirina xalt\u00eek\u00ean xwe wiha dibej\u00ea: \u201cHer du xalt\u00eek\u00ean min ku temen\u00ean wan 13-15 b\u00fb, Dewleta Osman\u00ee li meydana Xerzan\u00ea ser j\u00ea kirin.\u201d<\/p>\n<p>Malbata \u00a0B\u00fbx\u00eesiyam li dij\u00ee hem\u00fb neteweperestiya Dewleta Osman\u00ee baweriya xwe domand \u00fb di sala 1918\u2019an de li gund\u00ea M\u00eaharka y\u00ea gir\u00eaday\u00ee bajar\u00ea Qami\u015flo d\u00eara yekem\u00een a bi nav\u00ea Marmar\u00eetta ava kir. Li wir rist\u00ean baweriy\u00ean xwe berdewam kirin.<\/p>\n<p><strong>Di 15 saliy\u00ea de ji dengbej\u00ean kurd \u00fb ermen\u00ee f\u00ear\u00ee dengb\u00eajiy\u00ea dibe<\/strong><\/p>\n<p>Apr\u00eeham B\u00fbx\u00eesiyam di 12 saliya xwe de ji bo p\u00eadiviy\u00ean malbat\u00ea li gel hostay\u00ea ermen\u00ee y\u00ea ku kar\u00ea tem\u00eera erebeyan dike, dest bi kar dike. Apr\u00eeham di mil\u00ea huner\u00ee de j\u00ee xwest xwe bi p\u00ea\u015f bix\u00ea \u00fb di 15 saliya xwe de ji dengbej\u00ean kurd \u00fb ermen f\u00ear\u00ee dengb\u00eajiy\u00ea dibe. Hin ji wan dengb\u00eaj\u00ean kurd \u00ean bi nav \u00fb deng wek\u00ee Rifat\u00ea Dar\u00ea, Silo Koro, dengbej\u00ean ermen\u00ee y\u00ean bi nav\u00ea \u00ceskender, Berh\u00fbnel Nader, Bedros f\u00ear dibe. Apr\u00eeham pi\u015ft\u00ee 10 salan li taxa Korn\u00ee\u015f dikana tem\u00eera erebeyan vedike. Li vir hunera dengb\u00eajiy\u00ea j\u00ee didom\u00eene.<\/p>\n<p><strong>Bi kurd\u00ee \u00fb ermenk\u00ee stranan dib\u00eaje<\/strong><\/p>\n<p>Di sala 1969\u2019an de bav\u00ea Apr\u00eeham wek m\u00eerate j\u00ea re gramofon\u00ea dih\u00eale. Her wiha Apr\u00eeham li ser gramofon\u00ea(Fonograf) deng\u00ea xwe qeyd dike \u00fb n\u00eaz\u00ee 100 kasetan \u00e7\u00eadike. Apr\u00eeham wan kasetan wek ar\u015f\u00eev di nava dikana xwe de dipar\u00eaze. Apr\u00eeham bi ziman\u00ea kurd\u00ee \u00fb ermenk\u00ee stranan dib\u00eaje \u00fb li ser stran\u00ean ermenk\u00ee j\u00ee ev ti\u015ft an\u00ee ziman:\u201cEw gramofon ji bav\u00ea min heya zarok\u00ean min d\u00ea bim\u00eene. Stran hest\u00ean min t\u00eenin ziman. \u00ca\u015f\u00ean ku bi hezar salan ermeniyan ki\u015fandin, di dengb\u00eajiy\u00ea de diyar dibin. Heke stran nebin mirov j\u00ee nabe. Dema ku ez distr\u00eam hem\u00fb \u00ea\u015f\u00ean ku ermeniyan ki\u015fandine, parve dikim. D\u00eerok di dengb\u00eajiy\u00ea de ve\u015fart\u00ee ye.\u201d<\/p>\n<p>Apr\u00eeham dikana xwe wek cih\u00ea stran \u00fb kar bi kar t\u00eene. Be\u015fek ji dikan\u00ea wek\u00ee ar\u015f\u00eeva stranan \u00e7\u00eakiriye \u00fb dib\u00eaje ku ez ne dev ji kar\u00ea xwe ne j\u00ee ji \u00e7anda dengb\u00eajiy\u00ea berdidim.<\/p>\n<p><strong>\u2018S\u00eestema Rojava li dij\u00ee neteweperestiy\u00ea ye\u2019<\/strong><\/p>\n<p>Li rojavay\u00ea Kurdistan\u00ea gelek p\u00eakhat\u00ea di nav jiyana hevbe\u015f de dij\u00een. Apr\u00eeham j\u00ee li ser jiyana li rojavay\u00ea Kurdistan\u00ea dib\u00eaje ku ti\u015ft\u00ea Dewleta Osman\u00ee \u00fb niha j\u00ee dewleta tirk dixwest li wan ferz bike, l\u00ea bel\u00ea li Rojava azad dij\u00een \u00fb wiha p\u00ea de \u00e7\u00fb: \u201cP\u00eakhatey\u00ean kurd, ereb, suryan, a\u015f\u00fbr\u00ee wek\u00ee b\u00eera dij\u00een. Tu neteweperest\u00ee di nava me de tune ye. Hem\u00fb p\u00eakhate li gor\u00ee bawer\u00ee \u00fb ol\u00ean xwe bi azad\u00ee dij\u00een. Ti\u015ft\u00ea ku dewlet\u00ean neteweperst ferz dikirin, di s\u00eestema rojavay\u00ea Kurdistan\u00ea de bin ket.\u201d<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Dengeb\u00eaj\u00ea ermen Apr\u00eeham B\u00fbx\u00eesiyam ku malbata w\u00ee ji Komkujiya Ermaniyan xilas b\u00fb, 45 sal e erebeyan tem\u00eer dike \u00fb li dij\u00ee windakirina \u00e7anda ermeniyan dengb\u00eajiya xwe didom\u00eene. Gelek \u00e7\u00eerok\u00ean p\u00eakhatey\u00ean ermen\u00ee \u00fb suryaniy\u00ean rojavay\u00ea Kurdistan\u00ea hene. \u00ca\u015f, xemg\u00een\u00ee, h\u00ears \u00fb berxwedan\u2026 Yek ji wan \u00e7\u00eerok\u00ean bi\u00ea\u015f j\u00ee ya malbata B\u00fbx\u00eesiyam e. Di sala 1915\u2019an de [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":3360,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[77],"tags":[],"class_list":["post-3359","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-daxwuyani"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/tev-dem.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3359","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/tev-dem.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/tev-dem.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tev-dem.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tev-dem.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=3359"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/tev-dem.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3359\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3361,"href":"https:\/\/tev-dem.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3359\/revisions\/3361"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tev-dem.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/3360"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/tev-dem.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=3359"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/tev-dem.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=3359"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/tev-dem.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=3359"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}