{"id":3161,"date":"2018-07-25T09:17:14","date_gmt":"2018-07-25T07:17:14","guid":{"rendered":"http:\/\/tev-dem.com\/?p=3161"},"modified":"2018-07-25T09:17:14","modified_gmt":"2018-07-25T07:17:14","slug":"foza-yusif-lozan-reya-netewedewlete-sererast-kir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/tev-dem.com\/?p=3161","title":{"rendered":"Foza Y\u00fbsif: &#8216;Lozan&#8217; r\u00eaya netewedewlet\u00ea sererast kir"},"content":{"rendered":"<p>Hevseroka Desteya R\u00eaveber a Federaliya Demokrat\u00eek a Bakur\u00ea S\u00fbriyey\u00ea Foza Y\u00fbsif diyar kir ku Peymana Lozan\u00ea li her\u00eam\u00ea r\u00eaya netewedewlet\u00ea sererast kir \u00fb bi dem\u00ea re veguher\u00ee asteke ku gel\u00ea xwe bih\u00eare, li ser v\u00ea yek\u00ea p\u00eaw\u00eest\u00ee bi s\u00eestemeke n\u00fb heye ku gel ji dijminan xelas bike, lewre j\u00ee s\u00eestema neteweya demokrat\u00eek hate p\u00ea\u015fniyarkirin da ku gel ji \u015fer xilas bibi.<\/p>\n<p>Ajansa N\u00fb\u00e7eyan a Hawar\u00ea (ANHA) li ser Peymana Lozan\u00ea, encam \u00fb bandora w\u00ea li ser gel\u00ea Tirkiyey\u00ea \u00fb rew\u015fa Kurdistan\u00ea, her wiha rola tevger\u00ean gel \u00ean li hember\u00ee peyman\u00ea hevpeyv\u00eeneke bi hevseroka Desteya R\u00eaveber a Federaliya Demokrat\u00eek a Bakur\u00ea S\u00fbriyey\u00ea Foza Y\u00fbsif re kir.<\/p>\n<p><strong>Hevpeyv\u00een wiha ye;<\/strong><\/p>\n<p><strong>*Li gor\u00ee we \u015fert \u00fb merc\u00ean ku bi mohrkirina Peymana Lozan\u00ea re bi encam b\u00fbn \u00e7i ne?<\/strong><\/p>\n<p>Di w\u00ea dem\u00ea de Dewleta Osman\u00ee di aliy\u00ea siyas\u00ee, civak\u00ee, \u00e7and\u00ee \u00fb abor\u00ee de hilwe\u015fiya, j\u00ea re dihat gotin &#8220;zilam\u00ea nexwe\u015f&#8221;. Osman\u00ee \u00fb hevalbend\u00ean w\u00ea di \u015eer\u00ea C\u00eehan\u00ea y\u00ea Yekem\u00een de bi bin ketin, dewlet\u00ean ku di \u015fer de bi ser ketin, \u015fert\u00ean xwe li ser w\u00ea ferz kirin, destp\u00eak\u00ea di S\u00eaver\u00ea de \u00fb pa\u015f\u00ea j\u00ee Lozan\u00ea Tirkiyeya osman\u00ee dabe\u015f kir. Peyama S\u00eaver ku maf\u00ea serxweb\u00fbn\u00ea dida hem\u00fb gelan, ji aliy\u00ea dewleta osman\u00ee ve nehat qeb\u00fblkirin, Kemal Ataturk j\u00ee ev yek m\u00eena cezay\u00ea dervekirina wan wesif kir.<\/p>\n<p>Ataturk di bin nav\u00ea &#8220;\u015eer\u00ea Rizgarkirin\u00ea&#8221; h\u00eazeke hevbe\u015f ji tirk \u00fb kurdan ava kir, da ku her\u00eam\u00ean ku ji dest wan hatine xistin veger\u00eenin \u00fb dikar\u00ee kurdan \u00eeqna bike, digot ku d\u00ea maf\u00ean kurdan bide wan \u00fb d\u00ea be\u015feke ji komara Tirkiyey\u00ea bin. Bel\u00ea, bi tevl\u00eab\u00fbna kurdan gelek her\u00eam vegerandin, li ser v\u00ea yek\u00ea dewlet\u00ean ku Peymana S\u00eaver mohr kirib\u00fbn, ne\u00e7ar man ku peyameke n\u00fb \u00eemze bikin da ku r\u00ea li ser \u00ear\u00ee\u015f\u00ean tirk \u00fb kurdan ku bi serk\u00ea\u015fiya Kemal Ataturk t\u00ea me\u015fandin, bisekin\u00een, her wiha ji tirsa ku di navbera Ataturk \u00fb Yekitiya Sovyet\u00ea de peyaman were \u00e7\u00eakirin \u00fb li wan biqulpe.<\/p>\n<p>Li ser v\u00ea yek\u00ea Peymana S\u00eaver ku neket meryet\u00ea de hate \u00eebtalkirin. Di 23\u2018\u00ea T\u00eermeha 1923\u2018yan de Peymana Lozan\u00ea hate \u00eemzekirin, peyama n\u00fb t\u00eakildar\u00ee maf\u00ea kurdan ti bend nehat gotin \u00fb qalkirin. Ten\u00ea di \u00e7ar\u00e7oveya hin madey\u00ean gi\u015ft\u00ee de ku maf\u00ea hem\u00fb welatiy\u00ean Tirkiyey\u00ea b\u00ea c\u00fbdahiya netew, \u00e7and \u00fb zayend werin parastin, hatin dan\u00een. Hem\u00fb soz\u00ea ku bi kurdan re hatib\u00fbn day\u00een li ber ba \u00e7\u00fbn, \u00ead\u00ee merheleya \u00eenkirina kurdan ku heya niha didome, hate destp\u00eakirin.<\/p>\n<p><strong>*H\u00fbn encam\u00ean v\u00ea peyman\u00ea \u00e7awa dinirx\u00eenin, di gel t\u00eak\u00e7\u00fbna Tirkiyey\u00ea ya beriya 95 salan?<\/strong><\/p>\n<p>Di n\u00ear\u00eena min de, encam\u00ean peyman\u00ea ji bo Tirkiyey\u00ea karesatek b\u00fb, ji ber heya niha h\u00ea j\u00ee bi aram neb\u00fbye, di w\u00ea dem\u00ea de wek\u00ee dewleta derbeyan dihat d\u00eetin. Nav\u00ea komar\u00ea ten\u00ea xame li ser kaxez\u00ea ma, ji ber ku xebat m\u00eena s\u00eestemeke komar\u00ee ber \u00e7avan nehate derbas\u00ee kirin, berevaj\u00ee w\u00ea netew \u2013dewlet p\u00ea\u015f ket, maf\u00ea hem\u00fb nasnameyan hate \u00eenkarkirin \u00fb nasnameya Tirk li ser her netew\u00ee hate ferizkirin, di encam\u00ea de nakok\u00ee di navbera dewlet \u00fb welat\u00ee de, dewlet \u00fb p\u00eakhateyan \u00fb dewlet \u00fb baweriyan de r\u00fb dan. Di nava 95 salan de komkuj\u00ee der heq\u00ea kurd, elew\u00ee \u00fb tirk\u00ean ne al\u00eegir\u00ea dewlet\u00ea de hatin kirin. Di d\u00eeroka Komara Tirkiyey\u00ea de a\u015f\u00eet\u00ee tuneb\u00fb, l\u00ea bel\u00ea d\u00eeroka komkuj\u00ee, d\u00eeroka \u015fer\u00ea bi gel\u00ea Tirkiyey\u00ea \u00fb gel\u00ean din ji aliy\u00ea tirk\u00ean sp\u00ee ve.<\/p>\n<p><strong>*Peymana Lozan\u00ea \u00e7awa bandor li ser rew\u015fa Kurdistan\u00ea kir, her wiha rola tevger\u00ean gel \u00ean li dij\u00ee peyman\u00ea, bi taybet projeya neteweya demokrat\u00eek?<\/strong><\/p>\n<p>Ev peyam bi hem\u00fb watey\u00ean xwe bi aramanca ku kurd li dervey\u00ea nex\u015feya siyas\u00ee bim\u00eenin hate \u00eemzekirin. Bi rengek\u00ee din j\u00ee em dikarin b\u00eajin; ev peyamana ku di navbera Komara Tirkiyey\u00ea \u00fb \u00cempratoriya Br\u00eetanyay\u00ea de hate mohirkirin ji peyman\u00ean her\u00ee xeternak e ku b\u00fb encama x\u00eazkirina s\u00eenor di navbera Iraq \u00fb Tirkiyey\u00ea de, peyman bedena Kurdistan\u00ea par\u00e7e kir. \u00c7ar\u00e7oveya siyas\u00ee ya v\u00ea peyman\u00ea nehat diyar kirin, l\u00ea biryara w\u00ea tesfiyekirin b\u00fb. R\u00fbsya \u00fb Engltra bi dewlet\u00ean m\u00eat\u00eenger\u00ean Kurdistan\u00ea re li ser tesfiyekirina tevger\u00ean kurdan lihev kirin. Wek\u00ee Tevgera Simko, Tirkiyey\u00ea \u00fb Br\u00eetanyay\u00ea bi al\u00eekariya \u015eah\u00ea \u00ceran\u00ea tevger tesfiye kir, Tevgera Mihemed Berzenc\u00ee li Ba\u015f\u00fbr\u00ea Kurdistan\u00ea hate tesfiyekirin.<\/p>\n<p>Helbet, rew\u015fa \u00eero ji y\u00ean w\u00ea dem\u00ea de d\u00fbr e. \u015eerek\u00ee n\u00fb y\u00ea par\u00e7ekirin \u00fb dabe\u015fkrin li her\u00eam\u00ea heye, qan\u00fbn\u00ean Lozan\u00ea li her \u00e7ar par\u00e7ey\u00ean Kurdistan\u00ea\u00a0 di meryet\u00ea de ne. Wek\u00ee gel\u00ea div\u00ea em p\u00eavajoy\u00ea ba\u015f bi nirx\u00eenin \u00fb ji tecr\u00fbbey\u00ean ber\u00ea s\u00fbd\u00ea werbigrin, da ku em di heman traj\u00eediy\u00ea re derbas nebin. Heger em bi fikirin ku hedefgirtina gel\u00ea me li Bakur\u00ea Kurdistan\u00ea hedefgirtina partiyek\u00ea ye \u00fb heman ti\u015ft gir\u00eaday\u00ee Ba\u015f\u00fbr j\u00ee em derbas\u00ee gelek \u015fa\u015ftiyan bibin. Div\u00ea em h\u00een bibin ku hedefgirtina par\u00e7eyek\u00ee t\u00ea wateya hedefgirtina par\u00e7ey\u00ean din e. Nasnkirina d\u00eerok\u00ea gelek\u00ee gir\u00eeng e, heger me rew\u015fa tevger\u00ean pi\u015ft\u00ee \u015eer\u00ea C\u00eehan\u00ea y\u00ea Yekem\u00een derketine \u00fb \u00e7awaniya hatin tesfiyekirin em \u00ea rastiya \u00eero nas bikin.<\/p>\n<p>Hewcedariya me bi strat\u00eejiyeke dirust heye da ku \u015fert\u00ean peymana Loza derbas bikin, strat\u00eejiya Neteweya Demokrat\u00eek derman e, ku em li hember\u00ee jehra netew- dewelet bisekinin. Ji ber ku Peymana Lozan\u00ea riya netew-dewlet li her\u00eam\u00ea sererast kir, \u00fb bi dem\u00ea re b\u00fb a\u015f \u00fb gel\u00ea xwe h\u00earand. P\u00eaw\u00eestiya me bi pergaleke n\u00fb heye ku gel\u00ea me ji dijminan xelas bike, her wiha nasnamey\u00ean kujertiy\u00ea ku rojane ku\u015ftin\u00ea dikeve veguher\u00eene nasnameya a\u015f\u00eetiy\u00ea. Lewra neteweya demokrat\u00eek, ango dewleta ne merkez\u00ee, dewleta demokrat\u00eek d\u00ea gel\u00ea me ji \u015fer \u00fb komkujiyan rizgar bike. Pol\u00eet\u00eekey\u00ean Tirkiyey\u00ea y\u00ean li dij\u00ee S\u00fbriyey\u00ea \u00fb Iraq\u00ea zind\u00eekirina M\u00eesaq\u00ee Mil\u00ee ye.<\/p>\n<p><strong>*Di n\u00ear\u00eena we de gelo Tirkiye \u00eero hewl dide ti\u015ft\u00ean di encama peyman\u00ea de winda kirine veger\u00eene? Gel\u00ea kurd d\u00ea \u00e7awa van peymanan t\u00eak bibe?<\/strong><\/p>\n<p>Xewna Tirkiyey\u00ea serdema Dewleta Osam\u00ee zind\u00ee bike, her wiha hewl dide M\u00eesaq\u00ee Mill\u00ee veger\u00eene. L\u00ea \u015fert \u00fb merc\u00ean navdewlet\u00ee r\u00ea nade \u00fb hevsengiy\u00ean heyn\u00ee ne guncaw e ku xewna w\u00ea p\u00eak were. Ev yek nay\u00ea w\u00ea watey\u00ea ku Tirkiyey\u00ea dev ji xewna xwe berdaye, l\u00ea destwerdan\u00ean w\u00ea di S\u00fbriyey\u00ea \u00fb Iraq\u00ea de rastiya v\u00ee ti\u015ft\u00ee diyar dike.<\/p>\n<p>Li ser pirsa kurd w\u00ea \u00e7awa van pilanan vala derx\u00eenin, em dikarin bi \u00e7end gotinan kurt bikin. Di ser\u00ee de div\u00ea berjewendiy\u00ean ni\u015ftiman\u00ee li ser her ti\u015ft\u00ee were girtin, pa\u015f\u00ea div\u00ea kar li gor\u00ee strat\u00eejiyeke yekb\u00fby\u00ee ku maf\u00ean gel\u00ea kurd were m\u00eesogerkirin, were kirin.<\/p>\n<p>Her wiha r\u00eaxistinkirina civak\u00ea di her aliyan de gir\u00eeng e, div\u00ea em r\u00eabaz\u00ean jiyana hevbe\u015f derx\u00eenin p\u00ea\u015f \u00fb li dij\u00ee peyman\u00ean ku p\u00ea\u015feroja me hedef digire strat\u00eejiyeke hevpar dey\u00eenin.<\/p>\n<p>Her wiha me r\u00eageza parastina rewa pa\u015fguh nekirin, berevaj\u00ee w\u00ea em xurt bikin \u00fb ji ber ku girantiy\u00ean dest\u00fbr\u00ee \u00fb navdewlet\u00ee \u00fb \u00e7areseriy\u00ean siyas\u00ee tune, em dikarin madey\u00ean din z\u00eade bikin, l\u00ea di baweriya min de y\u00ean sereke ev in.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Hevseroka Desteya R\u00eaveber a Federaliya Demokrat\u00eek a Bakur\u00ea S\u00fbriyey\u00ea Foza Y\u00fbsif diyar kir ku Peymana Lozan\u00ea li her\u00eam\u00ea r\u00eaya netewedewlet\u00ea sererast kir \u00fb bi dem\u00ea re veguher\u00ee asteke ku gel\u00ea xwe bih\u00eare, li ser v\u00ea yek\u00ea p\u00eaw\u00eest\u00ee bi s\u00eestemeke n\u00fb heye ku gel ji dijminan xelas bike, lewre j\u00ee s\u00eestema neteweya demokrat\u00eek hate p\u00ea\u015fniyarkirin da [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":3162,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[77],"tags":[],"class_list":["post-3161","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-daxwuyani"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/tev-dem.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3161","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/tev-dem.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/tev-dem.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tev-dem.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tev-dem.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=3161"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/tev-dem.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3161\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3163,"href":"https:\/\/tev-dem.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3161\/revisions\/3163"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tev-dem.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/3162"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/tev-dem.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=3161"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/tev-dem.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=3161"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/tev-dem.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=3161"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}