{"id":2758,"date":"2018-06-12T09:34:45","date_gmt":"2018-06-12T07:34:45","guid":{"rendered":"http:\/\/tev-dem.com\/?p=2758"},"modified":"2018-06-12T09:34:45","modified_gmt":"2018-06-12T07:34:45","slug":"dagirkeriya-tirkiyeye-li-suriye-u-iraqe-suceki-navnetewi-ye","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/tev-dem.com\/?p=2758","title":{"rendered":"Dagirkeriya Tirkiyey\u00ea li S\u00fbriye \u00fb Iraq\u00ea s\u00fbcek\u00ee navnetew\u00ee ye"},"content":{"rendered":"<p>Hiq\u00fbqnas \u00fb Endam\u00ea Kongerya Netew\u00ee ya Kurdistan\u00ea Ebdilrehman Xel\u00eef\u00ea dagirkeriya Tirkiyey\u00ea li S\u00fbriye \u00fb Iraq\u00ea weke s\u00fbcek\u00ee navnetew\u00ee bi nav kir \u00fb destn\u00ee\u015fan kir ku ev dagirker\u00ee di encama jihevketina rew\u015fa S\u00fbriye \u00fb Iraq\u00ea y\u00ean derve \u00fb hundir\u00een p\u00eak hatiye. Her wiha ji ber b\u00eadengiya civaka navnetew\u00ee \u00fb rew\u015fa her\u00eam\u00ean armanc hatine girtin, p\u00eak hatiye. Xel\u00eef\u00ea da zan\u00een ku b\u00eadengiya rayedar\u00ean her\u00eama Ba\u015f\u00fbr\u00ea Kurdistan\u00ea ji ber ku berjewendiy\u00ean part\u00eet\u00ee \u00fb heta berjewendiy\u00ean malbat\u00ea di ser berjewendiya netew\u00ee re digi<\/p>\n<p>Hiq\u00fbqnas \u00fb Endam\u00ea Kongerya Netew\u00ee ya Kurdistan\u00ea (KNK) Ebdilrehman Xel\u00eef\u00ea di hevpeyv\u00eenek\u00ea de bi Ajansa N\u00fb\u00e7eyan a Hawar (ANHA) re behsa dagirkeriya Tirkiyey\u00ea li her\u00eama Ba\u015f\u00fbr\u00ea Kurdistan\u00ea kir \u00fb got ku aliy\u00ean r\u00ea li p\u00ea\u015fiya biryara li dij\u00ee dagirkeriya Tirkiyey\u00ea digirin, e\u015fkere ne \u00fb heman aliy\u00ean ku pi\u015ft\u00ee buyer\u00ean 16&#8217;\u00ea Mijdara 2017&#8217;an de ji sed\u00ee 51 ji axa Ba\u015f\u00fbr\u00ea Kurdistan\u00ea winda kirine ye. Xel\u00eef\u00ea destn\u00ee\u015fan kir ku p\u00eaw\u00eest e parlemanter\u00ean Kurd \u00fb Ereb \u00ean Iraq\u00ea helwesteke hevgirt\u00ee li dij\u00ee dagirkeriya Tirkiyey\u00ea n\u00ee\u015fan bidin, ji ber ku di encam\u00ea de ev dagirkeriya Tirkiyey\u00ea \u00e7avbir\u00e7\u00eeb\u00fbneke w\u00ea li Iraq\u00ea ye.<\/p>\n<p>Hevpeyv\u00eena bi Ebdilrehman Xel\u00eef\u00ea re wiha ye:<\/p>\n<p><strong>\u00b7Art\u00ea\u015fa dagirker a Tirkiyey\u00ea di dawiya meha adar\u00ea de destwerdana xwe li her\u00eama Ba\u015f\u00fbr\u00ea Kurdistan\u00ea z\u00eade kir \u00fb gelek gund\u00ean w\u00ea topbaran kirin. Gelo t\u00eakliya v\u00ea destwerdan\u00ea bi b\u00eadengiya rayedar\u00ean Ba\u015f\u00fbr\u00ea Kurdistan\u00ea re li hember\u00ee dagirkeriya Tirkiyey\u00ea li Efr\u00een\u00ea heye? An di \u00e7ar\u00e7oveya lihevkirineke di navbera herdu aliyan de p\u00eak t\u00ea? Gelo Tirkiye bi v\u00ea destwerdana xwe dixwaze bigih\u00eaje ku der\u00ea?<\/strong><\/p>\n<p>Ji dema damezrandina Tirkiyey\u00ea ve pi\u015ft\u00ee hevpeymana Lozan\u00ea ya sala 1923&#8217;an, Tirkiye bi dagirkirina Bakur\u00ea Kurdistan\u00ea bes nake \u00fb hewldan\u00ean xwe ji bo dagirkirina be\u015f\u00ean din \u00ean Kurdistan\u00ea berdewam dike. \u00cad\u00ee komploya li dij\u00ee Kurdan ola v\u00ea dewlet\u00ea ye. Em d\u00fbr ne\u00e7in \u00fb ten\u00ea behsa destdir\u00eajiy\u00ean w\u00ea y\u00ean serdema n\u00fb bikin, e\u015fkere ye ku di van dem\u00ean daw\u00ee de her\u00eama Efr\u00een\u00ea dagir kirin \u00fb niha j\u00ee hewl didin Minbic\u00ea dagir bikin. Her wiha destdir\u00eajiy\u00ea li serweriya axa Iraq\u00ea dike. Yek ji sedem\u00ean sereke ya van destdir\u00eajiyan lawazb\u00fbna dewleta Iraq\u00ea ye, nemaze nakokiy\u00ean di navbera hem\u00fb aliyan de \u00fb t\u00eak\u00e7\u00fbna t\u00eakliy\u00ean Kurdan bi Bexday\u00ea re \u00fb pa\u015fguhkirina partiy\u00ean desthilatdariya Ba\u015f\u00fbr\u00ea Kurdistan\u00ea dikin ji mijar\u00ean cewher\u00ee y\u00ean netewa Kurd\u00ee re, her wiha berjewendiy\u00ean part\u00eet\u00ee \u00fb malbat\u00ee bi Erdogan \u00fb partiya w\u00ee AKP&#8217;\u00ea re hene.<\/p>\n<p>Ez nab\u00eajim hevpeymanek di navbera hik\u00fbmeta Ba\u015f\u00fbr\u00ea Kurditan\u00ea \u00fb Tirkiyey\u00ea de heye, ji ber ku hevpeyman di navbera aliy\u00ean weke hev de p\u00eak t\u00ean, Tirkiye j\u00ee bi \u00e7avek\u00ee k\u00eam li rayedar\u00ean Ba\u015f\u00fbr\u00ea Kurdistan\u00ea din\u00eare. Sedema sereke ya v\u00ea b\u00eadengiy\u00ea li hember\u00ee dagirkeriy\u00ea lawazb\u00fbna rayedar\u00ean Kurd e \u00fb \u015ferpezeb\u00fbna helwestan e \u00fb di navbera partiy\u00ean desthilatdar de aloz\u00ee berdewam in \u00fb berjewendiy\u00ean xwe y\u00ean part\u00eet\u00ee \u00fb heta berjewendiy\u00ean malbat\u00ea di ser berjewendiya netew\u00ee re digirin.<\/p>\n<p>Di derbar\u00ea be\u015f\u00ea daw\u00ee ya pirsa we de, Tirkiye hewl dide M\u00fbsil \u00fb Ba\u015f\u00fbr\u00ea Kurdistan\u00ea dagir bike. Ev yek di daxuyaniy\u00ean rayedar\u00ean Tirk de bi awayek\u00ee berdewam diyar dibe \u00fb ew dib\u00eenin ku \u00ead\u00ee derfet hatiye ku v\u00ea dagirkeriya xwe p\u00eak b\u00eene. Ji erka her Kurdek\u00ee ni\u015ftimanperest e li dij\u00ee v\u00ea dagirkeriy\u00ea bi hem\u00fb derfet\u00ean xwe bi cesaret li ber xwe bide.<\/p>\n<p><strong>\u00b7 Gelo ji maf\u00ea Tirkiyey\u00ea ye destwerdana dewlet\u00ean c\u00eeran b\u00eay\u00ee er\u00eakirina wan bike?<\/strong><\/p>\n<p>Yasa \u00fb p\u00eevan\u00ean navnetew\u00ee destdir\u00eajiya li axa dewlet\u00ean c\u00eeran qedexe dike. Destwerdan s\u00fbceke \u00fb ji aliy\u00ea qan\u00fbna navnetew\u00ee ve t\u00ea cezakirin \u00fb ji maf\u00ea Konseya Ewlehiy\u00ea ya Navnetew\u00ee ye ku tedb\u00eer\u00ean cezakirin\u00ea y\u00ean p\u00eaw\u00eest werbigire \u00fb di nava wan de tedb\u00eer\u00ean le\u015fker\u00ee da ku v\u00ea destdir\u00eajiy\u00ea rawest\u00eene. N\u00ee\u015fana v\u00ea yek\u00ea dagirkeriya Iraq\u00ea li dewleta Kiw\u00eat\u00ea b\u00fb.<\/p>\n<p>L\u00ea kiryar\u00ean dewleta Tirkiyey\u00ea \u00fb destdir\u00eajiy\u00ean w\u00ea li axa dewlet\u00ean c\u00eeran li Bakur\u00ea S\u00fbriyey\u00ea yan Iraq\u00ea s\u00fbcek\u00ee navnetew\u00ee ye \u00fb ji maf\u00ea herdu dewletan e li ba Konseya Ewlehiy\u00ea gil\u00ee bikin da ku dagiker b\u00eate cezakirin.<\/p>\n<p><strong>\u00b7 Gelo Tirkiye cesareta xwe ji ku der\u00ea wedigire da ku van \u00ear\u00ee\u015fan li dewlet\u00ean c\u00eeran li S\u00fbriye \u00fb Iraq\u00ea p\u00eak b\u00eene?<\/strong><\/p>\n<p>Cesareta Tirkiyey\u00ea ya \u00ear\u00ee\u015fa li dij\u00ee van dewlet\u00ean c\u00eeran ji ber van sedem\u00ean j\u00ear\u00een e: jihevketina rew\u015fa S\u00fbriye \u00fb Iraq\u00ea y\u00ean derve \u00fb hundir\u00een, b\u00eadengiya civaka navnetew\u00ee ji ber berjewendiy\u00ean van dewletan, rastiya her\u00eam\u00ean ku dewleta Tirkiyey\u00ea armanc dike ji ber ku evan her\u00eam ji bo herdu dewlet\u00ean S\u00fbriye \u00fb Iraq\u00ea ne gir\u00eeng in \u00fb ti car\u00ee bala xwe nadin van her\u00eaman. Her wiha dib\u00eenin ku evan her\u00eam\u00ea ne gir\u00eaday\u00ee wan in \u00fb ji ber hilwe\u015f\u00eena impratoriya Osmaniyan bi wan ve hatine gir\u00eadan \u00fb ew welat\u00ean miletek\u00ee din in \u00fb v\u00ea yek\u00ea e\u015fkere nab\u00eajin. Ev di zihniyeta van herdu dewletan de hatiye \u00e7andin \u00fb di dan\u00fbstandin\u00ean wan de ya bi van her\u00eaman re e\u015fkere n\u00ee\u015fan dibe.<\/p>\n<p><strong>\u00b7Tev\u00ee neraz\u00eeb\u00fbna gelek parlemanter \u00fb bilok\u00ean kurd\u00ee y\u00ean Ba\u015f\u00fbr\u00ea Kurdistan\u00ea li hember\u00ee v\u00ea destwerdan\u00ea \u00fb daxwaza wan a r\u00fbni\u015ftina parleman\u00ea ji bo got\u00fbb\u00eajkirina mijar\u00ea, l\u00ea hik\u00fbmeta Ba\u015f\u00fbr\u00ea Kurdistan\u00ea h\u00eaj\u00ee b\u00eadeng e. Gelo ev b\u00eadeng\u00ee \u00e7i n\u00ee\u015fan dide? Gelo hin al\u00ee hene ku r\u00ea li p\u00ea\u015fiya derxistina biryarek\u00ea li dij\u00ee dagirkeriya Tirkiyey\u00ea digirin \u00fb evan al\u00ee k\u00ee ne?<\/strong><\/p>\n<p>Neraz\u00eeb\u00fbna tekane ji aliy\u00ea hin parlemanteran \u00fb bilok\u00ean bi\u00e7\u00fbk li hember\u00ee v\u00ea destdir\u00eajiy\u00ea, helwesteke van kesan \u00fb bilok\u00ean bi\u00e7\u00fbk ya gir\u00eaday\u00ee welatpar\u00eaz\u00ee \u00fb ni\u015ft\u00eemanb\u00fbna wan e, ez van helwest\u00ean wan giran dinirx\u00eenim. L\u00ea di encama daw\u00ee de eger biryareke gi\u015ft\u00ee \u00fb tund ji hem\u00fb aliy\u00ean Kurd\u00ee ve li dij\u00ee dagirkeriy\u00ea dernekeve, d\u00ea b\u00ea encam bim\u00eene. Her wiha div\u00ea parlemanter \u00fb bilok\u00ean din li xwe vegerin \u00fb xizmeta netew \u00fb berjewendiya gel\u00ea xwe bikin. Ez ji van aliy\u00ean b\u00eadeng re dib\u00eajim ku d\u00eerok d\u00ea hesaban ji wan bixwaze eger r\u00ea li p\u00ea\u015fiya derxistina biryarek\u00ea li dij\u00ee dagirkeriya Tirkiyey\u00ea bigirin. E\u015fkere ye ku evan al\u00ee heman aliy\u00ean ku pi\u015ft\u00ee buyer\u00ean 16 Mijdara 2017&#8217;an de ji sed\u00ee 51 ji axa Ba\u015f\u00fbr\u00ea Kurdistan\u00ea winda kirine ne.<\/p>\n<p><strong>\u00b7Pi\u015ft\u00ee p\u00ea\u015fgaviya dagirkeriy\u00ea ya 20 km di hundir\u00ea axa Ba\u015f\u00fbr\u00ea Kurdistan\u00ea de, gelo \u00e7i ji gel \u00fb bilok\u00ean siyas\u00ee t\u00ea xwestin?<\/strong><\/p>\n<p>Li hember\u00ee v\u00ea destwerdan\u00ea \u00fb dagirkeriy\u00ea helwesteke hevgirt\u00ee \u00fb hi\u015fk ji aliy\u00ea Kurdistaniyan ve li her \u00e7ar par\u00e7ey\u00ean Kurdistan\u00ea t\u00ea xwestin, her wiha ji aliy\u00ea gel\u00ea Iraq\u00ea ve \u00fb div\u00ea xwep\u00ea\u015fandan \u00fb \u00e7alakiy\u00ean c\u00fbda li dij\u00ee v\u00ea dagirkeriy\u00ea lidar bix\u00eenin. Her wiha div\u00ea partiy\u00ean siyas\u00ee j\u00ee bi yek helwest\u00ea li dij\u00ee v\u00ea dagirkeriy\u00ea tevbigerin \u00fb div\u00ea r\u00eaxistin\u00ean siv\u00eel \u00fb hem\u00fb be\u015f\u00ean civak\u00ea li dij\u00ee v\u00ea dagirkeriy\u00ea li ber xwe bidin.<\/p>\n<p><strong>\u00b7Gelo parlemanter\u00ean ku di hilbijartin\u00ean 12&#8217;\u00ea Gulan\u00ea de bi serketine dikarin mijara dagirkeriya Tirkiyey\u00ea di parlemana Iraq\u00ea de biliv\u00eenin \u00fb r\u00ea li p\u00ea\u015fiya siyaset\u00ean destdir\u00eajiy\u00ea y\u00ean AKP&#8217;\u00ea bigirin?<\/strong><\/p>\n<p>Di baweriya min de parlemanter\u00ean Kurd \u00fb Ereb div\u00ea li hember\u00ee dagirkeriya Tirkiyey\u00ea xwed\u00ee helwesteke zelal bin, ji ber ku di dawiy\u00ea de \u00e7avbir\u00e7\u00eeb\u00fbna Tirkiyey\u00ea di axa Iraq\u00ea de ye ku Ba\u015f\u00fbr\u00ea Kurdistan\u00ea be\u015fek\u00ee ji w\u00ea ye. Dagirkeriya Tirkiyey\u00ea d\u00ea ziyan\u00ea bi hem\u00fb p\u00eakhatey\u00ean Iraq\u00ea bike. L\u00ea ji ber rew\u015fa hey\u00ee ya parlemana Iraq\u00ea h\u00eav\u00ee lawaz in, ji ber ku piraniya parlemanteran ji aliy\u00ea partiyan ve t\u00ean bir\u00eavebirin. Rew\u015fa partiyan a niha j\u00ee \u00fb bi taybet y\u00ean desthilatdar, ew li aliyek\u00ee d\u00fbr\u00ee berjewendiya gel dixebitin. Ji ber v\u00ea yek\u00ea tevgera li dij\u00ee dagirker\u00ee \u00fb \u00e7avbir\u00e7\u00eeb\u00fbna Tirkiyey\u00ea di parlemana Iraq\u00ea de gir\u00eaday\u00ee guhertina hevsengiyan di parleman\u00ea de ye \u00fb evan hilbijartin\u00ean daw\u00ee j\u00ee h\u00eaj\u00ee encam\u00ean w\u00ea y\u00ean daw\u00ee e\u015fkere neb\u00fbne, nemaze ji ber keysbaz\u00ee \u00fb sextekariya p\u00eakhatiye \u00fb bi h\u00easan\u00ee nay\u00ea \u00e7areserkirin.<\/p>\n<p><strong>\u00b7 Tirkiyey\u00ea di van dem\u00ean daw\u00ee de r\u00eajeya herik\u00eena ava \u00e7em\u00ea Dicle bi qas\u00ee ji sed\u00ee 50&#8217;\u00ee k\u00eam kir \u00fb di encam\u00ea de astengiy\u00ean mezin li p\u00ea\u015fiya welatiy\u00ean Iraq\u00ea derketin. Gelo b\u00eadengiya Iraq\u00ea ji ber destdir\u00eajiya Tirkiyey\u00ea \u00fb van kiryar\u00ean w\u00ea ye yan aliy\u00ean Iraq\u00ea Kurdan weke dijmin dib\u00eenin \u00fb div\u00ea bi \u00e7i reng\u00ee be b\u00eane lawazkirin?<\/strong><\/p>\n<p>Ti\u015fta her\u00ee zelal \u00fb e\u015fkere ku p\u00eaw\u00eest\u00ee bi nirxandina w\u00ea tune ye, ew e ku dagirker\u00ean Kurdistan\u00ea derfetan dist\u00eenin da ku derbeyan li Kurdan bidin \u00fb ev zihniyeta wan ti car\u00ee nehatiye guhertin. Dest\u00fbr \u00fb federal\u00ee \u00fb maf\u00ean aliy\u00ean din ten\u00ea di encama rew\u015f\u00ean hey\u00ee de ya serdema rizgarkirina Iraq\u00ea ji dest\u00ean d\u00eektatoriyet\u00ea pi\u015ft\u00ee sala 2003&#8217;an p\u00eak hatine.<\/p>\n<p>Ji ber ku tekane aliy\u00ean ku ziyan\u00ea ji bir\u00eena ava \u00e7em\u00ea Dicle dib\u00eenin gel\u00ea Iraq\u00ea ye ji ber v\u00ea yek\u00ea rayedar\u00ean Iraq\u00ea li hember\u00ee v\u00ea s\u00fbcdariy\u00ea \u00fb destdir\u00eajiya Tirkiyey\u00ea b\u00eadeng dim\u00eenin.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Hiq\u00fbqnas \u00fb Endam\u00ea Kongerya Netew\u00ee ya Kurdistan\u00ea Ebdilrehman Xel\u00eef\u00ea dagirkeriya Tirkiyey\u00ea li S\u00fbriye \u00fb Iraq\u00ea weke s\u00fbcek\u00ee navnetew\u00ee bi nav kir \u00fb destn\u00ee\u015fan kir ku ev dagirker\u00ee di encama jihevketina rew\u015fa S\u00fbriye \u00fb Iraq\u00ea y\u00ean derve \u00fb hundir\u00een p\u00eak hatiye. Her wiha ji ber b\u00eadengiya civaka navnetew\u00ee \u00fb rew\u015fa her\u00eam\u00ean armanc hatine girtin, p\u00eak hatiye. [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":2759,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[77],"tags":[],"class_list":["post-2758","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-daxwuyani"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/tev-dem.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2758","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/tev-dem.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/tev-dem.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tev-dem.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tev-dem.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=2758"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/tev-dem.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2758\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2760,"href":"https:\/\/tev-dem.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2758\/revisions\/2760"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tev-dem.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/2759"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/tev-dem.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=2758"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/tev-dem.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=2758"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/tev-dem.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=2758"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}